آشنایی با المپیاد شیمی
پس از ریاضیات، شیمی یکی از محبوبترین المپیکها در جهان است. اولین المپیاد بینالمللی شیمی در سال ۱۹۶۸ در چکسلواکی سابق برگزار شد. این المپیاد با هدف افزایش روابط بینالمللی و تبادل اطلاعات بین ملتها برگزار شد و اولین آزمون در پراگ برگزار شد. در آن سال، سه کشور در این المپیاد شرکت کردند و با ارسال تیمهایی متشکل از ۶ دانشآموز برتر، این مسابقات نوظهور را رسمیت دادند.
با گذشت زمان و وقوع وقایع مختلف سیاسی، این مسابقه تنها بین چند کشور سوسیالیستی برگزار میشد، تا اینکه برای نخستین بار در سال ۱۹۸۰، این آزمون المپیاد شیمی بین المللی در کشوری اتریش برگزار شد. از آن زمان به بعد، هر ساله تعداد کشورهای شرکتکننده در این المپیک افزوده شده و در حال حاضر ۸۴ کشور در این مسابقات تاریخی و دیرینه شرکت میکنند.
در خصوص حضور ایران در این المپیک، باید گفت که اولین حضور تیم ملی شیمی المپیک ایران به مسابقات جهانی در سال ۱۹۹۳ برمیگردد. از آن زمان تا پایان سال ۲۰۱۹، ایران ۳۶ مدال طلا، ۴۸ مدال نقره و ۲۳ مدال برنز را به دست آورده است.
همچنین المپیاد ملی شیمی ایران برای اولین بار در سال ۱۳۷۰ برگزار شد، در آن زمان با یک مرحله و ۱۵ سوال تشریحی. اما با گذشت زمان و افزایش سایر مراحل المپیاد شیمی، تعداد سوالات تشریحی افزایش یافت. ساختار آزمون و باشگاه المپیاد نیز از سیکل بیست و پنجم تغییر کرده است، منابع مراحل ۱ و ۲ افزایش یافته و تعداد سوالات به ثبات تقریبی رسیده است. در حال حاضر، این المپیاد در چهار مرحله برگزار میشود.
مرحله اول
سوالات این مرحله در طول سالها دستخوش تغییرات زیادی شده است. برای گذر از این مرحله، باید دانش کافی از کتب شیمی دبیرستان و مفاهیم شیمی عمومی را داشته باشید. این مرحله معمولاً دارای ۵۰ سوال تستی است که با مطالعه منابع مذکور به راحتی میتوانید آنها را حل کنید. از این مرحله عبور کنید.
تاریخ اولین مرحله معمولاً در دهه اول بهمن ماه همان سال برگزار میشود، اما به دلیل شرایط خاص کرونا، اولین مرحله المپیاد شیمی در سال ۱۳۹۷ در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۹۷ برگزار شد.
مرحله دوم
مرحله دوم المپیاد شیمی در ایران معمولاً در اردیبهشت ماه هر سال برگزار میشود. اگرچه سبک سوالات در سالهای اخیر تغییر کرده است، اما سوالات این مرحله به طور کلی شامل ۴۰ سوال تستی و ۷ سوال تشریحی است.
اگر به مباحث درسی و شیمی عمومی مسلط باشید و توانایی خود را در حل سوالات تحلیلی و محاسباتی افزایش دهید، این مرحله و همچنین مرحله اول را به راحتی پشت سر خواهید گذاشت.
مرحله سوم
در این دوره هشت هفتهای که در تابستان برگزار میشود، پذیرفته شدگان مرحله دوم المپیاد شیمی در دورههای تئوری و عملی مرتبط با موضوعات مختلف شیمی آموزش میبینند.
هدف از این دوره چیست؟
هدف از برگزاری دوره تابستانی المپیاد شیمی این است که محققان را قادر سازد تا با مباحث مقدماتی شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمی فیزیک و شیمی معدنی آشنا شوند و توانایی انجام آزمایشات شیمی عمومی را به دست آورند. در پایان این دوره هشت هفتهای، دانشآموزان بر اساس نتایج امتحانات میانترم و پایان دوره مورد ارزیابی قرار میگیرند، که 8 نفر برتر مدال طلا و سایر شرکتکنندگان مدالهای نقره و برنز را دریافت میکنند.
مرحله چهارم
دانشآموزانی که مدال طلا را در المپیاد شیمی کسب میکنند، به مدت یک سال در باشگاه جوانان دانشگاهی تمرین میکنند. پس از آن، از میان این دانشآموزان، پس از تستهای انتخابی تیمی، 4 نفر انتخاب و به المپیاد شیمی جهانی اعزام میشوند. تعداد دانشآموزانی که در این مرحله پذیرفته میشوند، 40 نفر است و آنها برای کسب مدال به مرحله بعدی پیش میروند.
اهداف برگزاری المپیاد شیمی
شرکت در المپیاد شیمی نه تنها به دانشآموزان کمک میکند تا استعدادهای خود را در زمینه شیمی کشف کنند، بلکه باعث میشود که این دانشآموزان شناخته شده و مورد حمایت قرار بگیرند. المپیاد به عنوان یک مقدمه، زمینهای را برای شکوفایی استعدادهایشان فراهم میکند. علاوه بر این، این مسابقه به تعیین سطح دانش شیمیایی کشور و مقایسه آن با سایر کشورها کمک میکند و فضای مثبت رقابت و نشاط علمی را در کشور ایجاد میکند. شرکت در المپیاد شیمی باعث افزایش مهارتهای تفکر، حل مسئله و استدلال دانشآموزان میشود و به برنامهریزی و پویایی رشد و پیشرفت آنان و معلمانشان کمک میکند. این مسابقه همچنین باعث افزایش اعتماد به نفس و آمادگی داوطلبان برای شرکت در کنکور میشود.
شرایط شرکت در المپیاد شیمی به شرح زیر است:
1. پایه تحصیلی: متقاضیان باید در سالهای تحصیلی 10 یا 11 قرار داشته باشند.
2. شرکت آزمایشی: دانشآموزان پایه دهم مجاز به شرکت در مراحل آزمایشی المپیاد به صورت آزمایشی در مراحل اول و دوم هستند، اما مجاز به شرکت در دورههای تابستانی نیستند.
3. حضور در مدرسه: دانشآموزان باید در دورههای مربوطه در مدرسه حضور داشته باشند و از دبیرستان رها نشوند.
4. سایر مقاطع تحصیلی: تمام دانشآموزان دبیرستان میتوانند برای شرکت در این المپیاد ثبت نام کنند.
5. نمرات: حداقل نمره شیمی 1 و آزمایشگاه باید 17 باشد و میانگین نمره ریاضی 1 و 2 حداقل 15 و میانگین نمره فیزیک 1 و آزمایشگاه و فیزیک 2 و آزمایشگاه حداقل 16 باشد.
6. شرکت در رشتههای دیگر: دانشآموزان عمومی واجد شرایط میتوانند در المپیادهای سایر رشتهها نیز شرکت کنند.
کلام اخر
بسیار عالی! با این توضیحات کامل و انگیزشی که ارائه دادید، هیچ شکی در مورد اهمیت و ارزش شرکت در المپیاد شیمی نخواهد ماند. این اطلاعات مفید و انگیزشی میتواند دانشآموزان را به سوی تلاش بیشتر و کسب موفقیت در این رقابتهای علمی هدایت کند. از توجه و تلاش شما در توضیح این موضوع مهم سپاسگزاریم.
